Monuminten
De meast sichtbere foarm fan kultureel erfgoed is it boud erfgoed. Dit binne boude objekten lykas tsjerken, steatlike wenhuzen, âlde fabriken, hearehuzen en mûnen.
Boud erfgoed draacht by oan de kwaliteit fan de leefomjouwing. De leefomjouwing wurdt nofliker as it boude erfgoed goed ûnderhâlden is. Mar it lûkt ek nije bedriuwen en toerisme oan.
Ferhaal fan Opsterlân
Gebouwen dy't ûnderdiel binne fan it boud erfgoed fertelle it ferhaal fan de skiednis fan Opsterlân. Faak binne minsken fan miening dat dizze gebouwen behâlden en beskerme wurde moatte. Op nasjonaal nivo bart dit al. Boude objekten dy't lanlik beskerme wurde, wurde ryksmonuminten neamd. Ek de gemeente kin objekten beskermje. Dit binne gemeentlike monuminten.
Skiednis fan Opsterlân
De skiednis fan Opsterlân wurdt wjerspegele yn 'e ferskaat oan gebouwen. Fan statige eigendommen en lânhuzen yn Beetstersweach, mingde wen- en bedriuwsgebouwen yn De Gordyk oant de arbeidershuzen yn Nij Beets. Sy fertelle it ferhaal fan Opsterlân op harren eigen wize.
Wannear't der sprutsen wurdt oer monuminten wurdt der faak tocht oan gebouwen. Monuminten kinne lykwols ek bygelyks archeologyske terreinen, beammen, grêfstiennen, pleinen of brêgen wêze.
Op dit stuit telt Opsterlân 106 ryksmonuminten.
De list fan ryksmonuminten yn de gemeente Opsterlân kinne jo fine op de folgjende webside:
Ryksmonuminteregister | Rykstsjinst foar it Kultureel Erfgoed
Erfgoedregister
Yn it ûndersteande register fine jo per wenplak hokker monuminten in status as ryksmonumint of gemeentlik monumint hawwe binnen de gemeente Opsterlân.
Bakkeveen
| Duerswâldmer Wei 11a Bakkeveen | Begraafplak | Gemeentlik monumint’ |  |
Beetstersweach
| Van Harinxmawei 14 Beetsterzwaag | Klein wenhûs | Gemeentlik monumint |  |
| By Haadstrjitte 82 Beetsterzwaag | Notariskoepel | Gemeentlik monumint |  |
| By Haadstrjitte 80 Beetsterzwaag | Oertún Lycklamahûs | Gemeentlik monumint |  |
| Boskleane 2 Beetsterzwaag | Wenning yn boustyl fan de Amsterdamske Skoalle | Gemeentlik monumint |  |
| Haadstrjitte 34 Beetstersweach | Wen- en winkelpân/bakkerij | Gemeentlik monumint |  |
| Flasleane 1a Beetstersweach | Skoalmasterswenning | Gemeentlik monumint |  |
| Haadstrjitte 58 Beetstersweach | Wenning mei skaaimerken fan de Amsterdamske skoalle | Gemeentlik monumint |  |
| By Haadstrjitte 80 Beetstersweach | Lessenaarskas en tropyske plantekas | Gemeentlik monumint |  |
| It Merkelân 1 Beetstersweach | ‘De Heev-op’, filla yn modernistyske styl út de weropbouperioade | Gemeentlik monumint |  |
| Van Lyndenleane by 5 Beetstersweach | Tsjerkhôf | Gemeentlik monumint |  |
| Vlaslaan 3, Beetsterzwaag | C.V.O. skoalgebou | Gemeentlik monumint |  |
| Hoofdstraat 78 | Túnmanswente | Gemeentlik monumint |  |
De Gordyk
| Stasjonswei 47 De Gordyk | Wenning yn ekspresjonistyske styl | Gemeentlik monumint |  |
| Tichtby Dwersfeart 17 De Gordyk | Joadsk begraafplak | Gemeentlik monumint |  |
| Haadstrjitte 79 De Gordyk | Eardere dokterswenning | Gemeentlik monumint |  |
| Hegedyk 2 De Gordyk | Pleats mei bakûne | Gemeentlik monumint |  |
| Molenwal 42 De Gordyk | Direkteurswente houtseagerij | Gemeentlik monumint |  |
| Stasjonswei 104 De Gordyk | Pakhûs | Gemeentlik monumint |  |
| Hegedyk 3 De Gordyk | Wenning mei kantoar/praktyk | Gemeentlik monumint |  |
| Brouwerswâl 11 De Gordyk | Winkelpân yn eklektyske styl | Gemeentlik monumint |  |
| Brouwerswâl 13 De Gordyk | Wen- en winkelpân yn eklektyske en historisearjende styl | Gemeentlik monumint |  |
| Stasjonswei 66b en 66c De Gordyk | Eardere ULO-skoalle en Galerij Hoogenbosch | Gemeentlik monumint |  |
| Nijewei 85 De Gordyk | Filla ‘Sonneburghe’ | Gemeentlik monumint |  |
| Kerkewal 5 De Gordyk | Steatlik hûs mei Nederlânske Renêssânse-eigenskippen | Gemeentlik monumint |  |
| 't Weike 33 De Gordyk | Wenning yn ekspresjonistyske styl | Gemeentlik monumint |  |
| Nijewei 57 De Gordyk | Neioarlochske Eastenrykske wenning | Gemeentlik monumint |  |
| Nijewei 80 De Gordyk | Wenning út de jierren ’30 yn rige | Gemeentlik monumint |  |
| Nijewei 86 De Gordyk | Wenning út de jierren ’30 yn rige | Gemeentlik monumint |  |
De Himrik
| Binnenwei 19 De Himrik | Eardere pleats ‘It Koetshûs’ | Gemeentlik monumint |  |
| Engbert Pierswei 1 Hemrik | Transformatorstasjon út 1941 | Foarbeskerme gemeentlik monumint |  |
Langezwaag
| Tsjerkeleane 1 Langezwaag | Eardere konsistoarje | Gemeentlik monumint |  |
Lippenhuzen
| Tjalling Harkeswei 36, Lippenhuizen | Stelpbuorkerij mei siedhok, bakhûs en histoaryske bongerd | Gemeentlik monumint |  |
| De Buorren 49 Lippenhuzen | Eardere skoalle | Gemeentlik monumint |  |
| Tjalling Harkeswei 21 Lippenhuzen | Arbeiderswenning | Gemeentlik monumint |  |
| De Buorren 32 Lippenhuzen | Pastory | Gemeentlik monumint |  |
Nij Beets
| Doarpsstrjitte 28 Nij Beets | Polderopsichterswenning | Gemeentlik monumint |  |
| Doarpsstrjitte 7 Nij Beets | Tsjerke | Gemeentlik monumint |  |
| Doarpsstrjitte 8, Nij Beets | pastory | Gemeentlik monumint |  |
Olterterp
| By Aldhôf 2 Olterterp | Begraafplak Van Boelens | Gemeentlik monumint |  |
| Achterwei 1 en 1a, Olterterp | Boelenspleats | Gemeentlik monumint |  |
Tynje
| Breewei by 22, De Tynje | Gemeentlik begraafplak mei klokkestoel en fiver | Gemeentlik monumint |  |
Wynjewâld
| Kompanjonsfeart 52 Wynjewâlde | Slûs- en brêgewachterswente | Gemeentlik monumint |  |
| Duerswâld 4 Wynjewâlde | Stjelppleats | Gemeentlik monumint |  |
| Merkebuorren by 100 Wynjewâlde | Eardere skoalle | Gemeentlik monumint |  |
| Weinterp 45 Wynjewâlde | Dwarspleats | Gemeentlik monumint |  |
| Merkebuorren 34 Wynjewâlde | Tsjerke | Gemeentlik monumint |  |
| Compagnonsfeart by 52 | Slûs | Gemeentlik monumint |  |
