Terwispel
Terwispel leit yn it westen fan de gemeente Opsterlân, tichtby Gorredijk, de grutste kearn fan Opsterlân. Terwispel is ien fan de âldere delsettings fan de gemeente en wie earder in boeredoarp.
Twa soarten lânskippen
Terwispel leit krekt tusken twa soarten lânskippen. Oan de westkant is der in iepen lânskip, wylst oan de eastkant it saneamde kûlisselânskip leit. Dit is in gebiet mei in protte greiden omjûn troch beammen. It doarp is in miks fan in weidoarp (by in wei lâns boud) en in wetterstreekdoarp (by in wetterrin lâns boud). It doarp groeide om de wei 'De Streek' en it kanaal 'De Nije Feart' hinne.
Ferneamd nei wetter
Yn de buert fan Terwispel streamt It Alddjip (ek wol Keningsdjip neamd). Dit wetter hie in pear sydstreamkes, wêrûnder de Wispel. It doarp Terwispel hat syn namme te tankjen oan dizze sydtakke.
In grut mar earm doarp
In pear ieuwen lyn wie Terwispel in grut doarp wat oerflak oanbelanget. Tegearre mei it doarp Beets waard it de 'heaskjurre fan Opsterlân' neamd. Yn 1664 hiet de hjoeddeistige Bûtewei sels de "Wispeler Hooywech". Terwispel wie in tige útwreide doarp tusken Gorredijk, Langezwaag, Aldeboarn en Nij Beets. Mar it doarp wie dochs tinbefolke en de minsken wiene net ryk.
Yn de 19e iuw groeide Terwispel hurder troch de ferfeaning (it winnen fan turf). Hjirtroch ûntstiene nije buorskippen lykas Feanebuorren, Kâldfean en Tynje. Ek spile de striid tsjin it wetter in grutte rol yn de skiednis fan it doarp. Yn de 15e iuw groeven de bewenners bygelyks de Wispelder Walle. Dit wie in soarte fan dyk om it doarp te beskermjen tsjin oerstreamings fan de Ie en de Wispel.
De Nije Feart en de Spaltenbrêge
Yn 1852 waard de Nije Feart groeven. Dizze feart ferdielde Terwispel yn twa dielen. De brêge dy't beide dielen ferbynt, hjit dêrom de Spaltenbrêge (splitste brêge). By de brêge waard ek in koöperative suvelmolkfabryk boud. Tsjintwurdich is de Nije Feart ûnderdiel fan de Turfroute, in rekreative farroute troch Opsterlân en Súdeast-Fryslân.
